Kan mijn provider zien welke sites ik bezoek en wat ik zoek?

Kort antwoord: nee, je internetprovider kan niet zien wat je zoekt, maar hij kan wel elke website zien die je bezoekt, ook bij HTTPS, in de incognitomodus en nadat je je geschiedenis hebt gewist. Hij ziet elk domein, wanneer je verbinding maakte, hoe lang en hoeveel data er heen en weer ging. Hij ziet niet de precieze pagina's, je zoekwoorden of wat je typt op versleutelde sites. Versleutelde DNS beperkt wat er uitlekt, en een VPN of Tor verbergt de sites zelf.

Over internetproviders bestaan twee populaire ideeën, en ze kloppen allebei niet. Het ene zegt dat je provider alles leest, tot wat je in een zoekvak typt. Het andere zegt dat het hangslotje van HTTPS je provider blind heeft gemaakt. De waarheid ligt ertussenin, en als je precies weet waar, weet je ook welke oplossingen de moeite waard zijn.

Wat je internetprovider wel en niet kan zien

Zie elk webverzoek als een envelop. HTTPS verzegelt de brief erin. Het adres op de buitenkant moet leesbaar blijven, anders kan het netwerk hem niet bezorgen.

Verborgen voor je provider op HTTPS-sites: het volledige paginaadres na het domein, je zoekwoorden, wat je in formulieren invult, wachtwoorden, berichten en de inhoud van de pagina.

Zichtbaar voor je provider: het domein waarmee je verbinding maakte, het tijdstip, hoe lang je bleef, hoe vaak je terugkomt en ongeveer hoeveel data je uitwisselde.

Je provider weet dus niet welk artikel je op een gezondheidssite las. Hij weet wel dat je die gezondheidssite om 23.40 uur bezocht, twintig minuten lang, elke dinsdag. Dat patroon zegt vaak meer dan het artikel.

Kan je provider zien wat je op Google zoekt?

Niet de woorden. Elke grote zoekmachine laat over HTTPS, dus de tekst die je typt, de suggesties die verschijnen en de pagina met resultaten gaan allemaal versleuteld over de lijn. Je provider ziet een verbinding met google.com en niets over wat je vroeg.

Wat hij wel kan zien, is wat er daarna gebeurt. Elk resultaat waarop je klikt, is een apart bezoek aan een apart domein, en die domeinen zijn zichtbaar. Zoek je op een klacht en open je daarna drie medische sites en de afsprakenpagina van een kliniek, dan is het onderwerp van je zoekopdracht uit de sites alleen al niet moeilijk te raden.

Je zoekgeschiedenis zelf wordt door de zoekmachine bewaard, niet door je provider. Ben je bij Google ingelogd, dan staat die in je Google-account, en dit zijn de instellingen die erover gaan (in het Engels).

De drie plekken waar de naam van de site uitlekt

De meeste gidsen stoppen bij "HTTPS verbergt de inhoud, maar niet het domein." Het nuttige deel is waar het domein uitlekt, want elk lek heeft een andere oplossing.

1. DNS-lookups. Voordat je apparaat een site laadt, vraagt het een DNS-server om de naam om te zetten in een adres. Standaard gaat die vraag onversleuteld naar de DNS-server van je provider. Dat is een live lijst van elk domein dat je bezoekt.
2. Het SNI-veld in de TLS-handshake. Het eerste bericht van een HTTPS-verbinding noemt de site die je wilt, in een veld dat Server Name Indication heet, en dat werd traditioneel als platte tekst verstuurd. Een nieuwere standaard, Encrypted Client Hello (ECH), verbergt het. De huidige versies van Chrome en Firefox ondersteunen ECH, en Cloudflare zet het standaard aan (in het Engels) voor sites op zijn gratis abonnement, maar veel sites bieden het nog niet aan.
3. Het IP-adres van de bestemming. Pakketjes moeten ergens heen. Bij een grote gedeelde host kan een IP-adres voor duizenden sites staan, bij een eigen server wijst het rechtstreeks naar één site.

Wat je provider ziet bij elke laag bescherming

Kan je provider je geschiedenis zien in incognito, of nadat je hem hebt gewist?

In beide gevallen ja, en om dezelfde reden. De incognitomodus en de knop om je geschiedenis te wissen werken alleen op de kopie die je browser op je apparaat bewaart. Je provider leest die kopie nooit. Hij ziet je verkeer terwijl het over zijn netwerk gaat, op het moment zelf.

• Incognito of privé browsen: je verbindingen verlaten je apparaat precies zoals in een normaal venster, dus de DNS-lookups, de namen van sites en de IP-adressen zijn nog steeds zichtbaar. Onze gids over wat de incognitomodus echt verbergt (in het Engels) behandelt de rest.
• Gewiste geschiedenis: je browsergeschiedenis, cookies of cache wissen verwijdert lokale gegevens. Wat de systemen van je provider hebben vastgelegd, is aan zijn kant gemaakt en blijft daar zolang hij zulke gegevens bewaart. Niets op je apparaat kan daarbij.

Het enige dat verandert wat je provider ziet, is veranderen wat je apparaat verlaat, en dat doen de lagen in de tabel hierboven.

Kan je mobiele provider je geschiedenis zien als je mobiele data gebruikt?

Ja. Op mobiele data is je mobiele provider je internetprovider, en hij ziet hetzelfde beeld op domeinniveau als een thuisprovider: de sites en diensten waarmee je telefoon verbinding maakt, wanneer en hoeveel data er ging. Op wifi verschuift dat beeld naar de thuisprovider achter die wifi, plus degene die de router beheert.

Sommige providers zeggen openlijk dat ze dit gebruiken. Een Amerikaans voorbeeld: het Custom Experience-programma van Verizon gebruikt "informatie over de websites die je bezoekt en de apps die je gebruikt op je mobiele apparaat" (in het Engels). Verizon zegt dat het alleen het eerste deel van elk webadres gebruikt en gevoelige categorieën eruit filtert, en dat je in het programma zit tenzij je je afmeldt (stand oktober 2026). Afmelden kan bij de privacyvoorkeuren in My Verizon. Providers hebben ook iets gevoeligers dan surfgedrag: in april 2024 legde de Amerikaanse toezichthouder FCC de grootste Amerikaanse mobiele providers samen ongeveer 196 miljoen dollar aan boetes op voor het verkopen van toegang tot realtime locatiegegevens van klanten, zoals hieronder beschreven.

Wil je beperken wat je mobiele provider ziet, zet dan op Android Privé-DNS aan: Automatisch gebruikt versleutelde DNS waar het netwerk dat ondersteunt, of je vult zelf een provider in. Op een iPhone heb je voor versleutelde DNS een configuratieprofiel of een app nodig. Een VPN op je telefoon verbergt de namen van sites helemaal voor de provider.

Test je eigen browser in één minuut

Twee van die lekken kun je nu meteen controleren.

• Is je DNS versleuteld? Ga naar one.one.one.one/help. Gebruik je de resolver van Cloudflare, dan meldt die pagina of je verbonden bent via DNS over HTTPS of DNS over TLS. Veel andere resolvers hebben een vergelijkbare testpagina.
• Is je SNI versleuteld? Ga naar tls-ech.dev, een testpagina die ECH ondersteunt. Staat er "You are not using ECH", dan heeft je browser je provider zojuist de naam van de site onversleuteld doorgegeven. Staat er dat je ECH gebruikt, dan was de naam verborgen. Staat er nog steeds dat je het niet gebruikt, zet dan eerst versleutelde DNS aan. De browser haalt de ECH-sleutel van elke site op via een DNS-lookup, en Mozilla beschrijft (in het Engels) dat ECH op DNS over HTTPS vertrouwt om die te krijgen. Een site die ECH niet heeft aangezet, blijft zichtbaar, wat je ook doet.

Kijken providers echt naar je geschiedenis?

Niet in de zin van iemand die door je avond scrolt. Het verzamelen gaat automatisch, en de gegevens worden op drie manieren gebruikt. De voorbeelden hieronder komen uit de Verenigde Staten.

1. Advertenties en marketing. In oktober 2021 publiceerde de Amerikaanse Federal Trade Commission (FTC) een rapport over zes grote Amerikaanse providers, samen goed voor ongeveer 98 procent van de mobiele markt daar. Daaruit bleek dat ze "toegang hadden tot al het internetverkeer en de realtime locatiegegevens" (in het Engels) van hun klanten, persoonsgegevens, app-gebruik en surfgedrag combineerden om advertenties te richten en sommige abonnees in gevoelige categorieën indeelden, zoals ras en seksuele geaardheid, terwijl ze "consumenten geen betekenisvolle keuzes boden."
2. Het netwerk draaiende houden. Providers gebruiken verkeersgegevens om drukte en beveiliging op hun eigen netwerk te beheren.
3. Juridische verzoeken. In de VS is een dagvaarding (subpoena) genoeg om een provider de naam en het adres van een abonnee te laten afgeven, plus "gegevens over sessietijden en -duur" (in het Engels) en het IP-adres dat hij toewees. Voor gedetailleerdere gegevens is een gerechtelijk bevel of een huiszoekingsbevel nodig, en de wet verplicht de provider niet om het je te vertellen.

Het eerlijke antwoord op "kan het mijn provider iets schelen wat ik zoek?" is dus dat niemand daar het leest, maar dat de gegevens bestaan, commerciële waarde hebben en kunnen worden overgedragen.

Waarom je provider die gegevens bewaart

Omdat ze waardevol zijn en de Amerikaanse wet het toestaat. In 2016 nam de FCC regels aan die providers zouden verplichten om vooraf toestemming te vragen voordat ze gevoelige gegevens zoals surfgeschiedenis gebruiken of verkopen. Het Amerikaanse Congres schafte ze af voordat ze ingingen: S.J.Res. 34 (in het Engels) werd op 3 april 2017 ondertekend.

Locatie laat zien hoe ver dit gaat. In april 2024 legde de FCC de grootste Amerikaanse mobiele providers samen ongeveer 196 miljoen dollar aan boetes op voor het verkopen van toegang tot realtime locatiegegevens van klanten: ongeveer 57 miljoen dollar voor AT&T, 47 miljoen voor Verizon, 80 miljoen voor T-Mobile en 12 miljoen voor Sprint, zoals Krebs on Security (in het Engels) beschreef. In juni 2026 koos het Amerikaanse Hooggerechtshof de kant van de FCC (in het Engels) tegen AT&T en Verizon.

Hoe lang bewaren internetproviders je geschiedenis?

In de VS is er geen algemene wet die providers verplicht een overzicht bij te houden van de sites die je bezoekt, en ook geen wet die ze verplicht dat te verwijderen. Het verschilt dus per bedrijf en staat, in vage termen, in elk privacybeleid. Andere landen verplichten het wel. In het Verenigd Koninkrijk laat de Investigatory Powers Act 2016 de overheid providers verplichten om "internet connection records" (gegevens over internetverbindingen) tot 12 maanden (in het Engels) te bewaren.

Kun je je eigen providergeschiedenis inzien of opvragen?

Er is geen pagina in je account met de sites die je bezocht, en je rekening laat ze ook niet zien. Je kunt er wel om vragen, en op sommige plekken moet de provider antwoorden.

• In de EU en het Verenigd Koninkrijk geeft de AVG (de Europese privacywet, in het Engels GDPR) je het recht om te horen of een bedrijf je persoonsgegevens verwerkt, en op "een kopie van de persoonsgegevens die worden verwerkt" (artikel 15). Stuur een inzageverzoek naar het privacy- of gegevensbeschermingscontact van je provider.
• In Californië geeft de CCPA je het recht om te weten welke "specifieke persoonsgegevens zijn verzameld" (in het Engels) door bedrijven boven de grenswaarden van die wet, en daar vallen de grote Amerikaanse providers onder. De meeste providers hebben hier een formulier voor.
• Elders in de VS kun je in het privacybeleid van je provider en de privacywet van je staat kijken of er een vergelijkbaar inzagerecht is.

Wat je terugkrijgt, hangt af van wat de provider echt bewaart. Je krijgt misschien account-, facturatie- en verbruiksgegevens in plaats van een lijst met sites, en dat is op zich ook een nuttig antwoord.

Zo voorkom je dat je internetprovider je geschiedenis ziet

Werk ze op volgorde af. Elke stap dicht een ander lek.

1. Blijf op HTTPS. Bijna elke grote site gebruikt het, en de huidige browsers schakelen er waar mogelijk automatisch op over. Het verbergt al pagina's en inhoud voor je provider. Het verbergt geen domeinen.
2. Zet versleutelde DNS aan. In Chrome heet de instelling Beveiligde DNS gebruiken en staat ze onder Privacy en beveiliging. In Edge en Firefox zoek je in de privacy- of beveiligingsinstellingen naar beveiligde DNS of DNS over HTTPS, en kies je een resolver die je vertrouwt. Op Android gebruik je de instelling Privé-DNS. Op een iPhone heb je voor versleutelde DNS een configuratieprofiel of een app nodig. Zo verdwijnt de lijst met lookups in platte tekst die je provider binnenkreeg. Doe daarna de SNI-test hierboven om te zien of ECH werkt.
3. Gebruik een VPN als je ook de namen van sites wilt verbergen. Een VPN stopt alles in één versleutelde tunnel naar de server van de VPN, dus je provider ziet alleen dat je met een VPN verbonden bent en hoeveel data er gaat. Het addertje: nu is het VPN-bedrijf degene die kan zien waar je heen gaat. Dan draait alles om wie de VPN beheert, en daarom kan een louche gratis VPN slechter zijn dan geen VPN (zo zie je het verschil, in het Engels).
4. Gebruik Tor Browser voor de hoogste lat. Tor stuurt verkeer via meerdere relays, zodat geen enkele relay weet wie je bent én waar je heen gaat. Het is trager en sommige sites blokkeren het, maar het verbergt je bestemmingen voor je provider zonder dat je één beheerder hoeft te vertrouwen.

Geen van deze stappen verbergt je voor de website zelf. Zodra je er bent, ziet de site je bezoek, en zien de trackers erop wat ze moeten zien.

Een VPN die gebouwd is om niets te hebben om af te geven

Verplaats je je vertrouwen van je provider naar een VPN, kies dan een VPN die zo is ontworpen dat hij niet bewaart wat je provider bewaarde. Secria VPN houdt geen activiteitenlogs bij: we registreren geen surfgedrag, DNS-verzoeken of inhoud van verkeer. Zolang een sessie loopt, bewaren we het account en het apparaat waar die bij hoort, de server die in gebruik is en het tijdstip waarop de sessie begon, en dat gegeven verdwijnt als de sessie eindigt. DNS wordt op onze eigen servers afgehandeld in plaats van doorgegeven aan een resolver van derden, servers bewaren hun gegevens in RAM, en elke WireGuard-tunnel heeft een post-kwantumsleutel (ML-KEM-1024). Dat is belangrijk, want je provider is precies het soort partij die versleuteld verkeer vandaag kan opslaan en later kan proberen te ontsleutelen. Het kost $7.99 per maand los, of het zit bij Pro.

Veelgestelde vragen

Kan mijn provider mijn surfgeschiedenis zien als ik een VPN gebruik? Nee. Met een VPN aan ziet je provider dat je met een VPN-server verbonden bent, wanneer en hoeveel data er gaat, maar niet welke sites je bezoekt. Lekt de VPN DNS, dan kunnen sommige namen van sites toch doorglippen, dus test op lekken.

Verbergt Tor mijn surfgeschiedenis voor mijn provider? Ja. Je provider ziet dat je met het Tor-netwerk verbonden bent, wanneer en hoeveel data er gaat, maar niet welke sites je daarmee bereikt. Alleen verkeer in Tor Browser valt eronder; andere apps op hetzelfde apparaat maken gewoon verbinding.

Kan mijn provider zien wat ik download? Bij een download via HTTPS ziet hij de site en ongeveer hoe groot het bestand is, niet de bestandsnaam of de inhoud. Peer-to-peer-apps zoals BitTorrent zijn anders: die verbinden je met veel andere computers die allemaal je IP-adres zien, en hun verkeerspatroon is makkelijk te herkennen.

Kan de eigenaar van de wifi mijn geschiedenis ook zien? Die kan de sites en apps zien waarmee je apparaat via zijn router verbinding maakt, op hetzelfde domeinniveau als je provider, maar geen pagina's of zoekopdrachten op HTTPS. Of hij er een overzicht van bewaart, hangt af van de router. Onze gids over wat de eigenaar van de wifi kan zien gaat router voor router langs.